Mất – được

Mấy ngày nay thời gian cứ như ngưng đọng. Ta ngồi đây gặm nhấm từng giây, từng phút trôi qua. Cảm giác như bao quanh mình là cả một không gian trống rỗng, dường như không có vật gì để níu vào, làm ta cảm thấy hơi chao đảo. Ban đầu cái đau trên da thịt khiến ta nhăn mặt, cắn răng, rên lên nhưng hai mắt thì ráo khô. Hình như cái đau thể xác không dễ làm ta khóc, ta chịu được mà. Dần dà cái đau đó trở thành cảm giác nóng ấm, ran rát, tê tê mà dễ chịu. Một cảm giác đau êm ái. Ta đã quen với nó khá nhanh. Ta ôm nó vào cả trong những giấc ngủ chập chờn, hình như nó làm ta dễ ngủ hơn hay sao .

Ta đang là triệu phú thời gian, chẳng biết làm gì, ta lục lọi lại ký ức mình, lục lọi lại những kỷ niệm. Cuộc sống tựa như những mảnh ghép, gắn kết với nhau, mảnh xấu, mảnh đẹp, mảnh vui, mảnh buồn. Ta biết thời gian qua, không phải tất cả các mảnh ghép của ta đều đẹp, không phải tất cả các mảnh ghép của ta đều là những gam màu tươi sáng. Ta muốn vẽ lại, muốn tô nhiều màu sắc tươi vui lên nó. Không phải tất cả đều có thể làm lại, mà đúng ra hầu như tất cả đều không thể làm lại. Ta đau lòng khi nhận ra điều này. Ta đã để vuột khỏi tay nhiều thứ, ta đã bỏ lỡ nhiều điều. Tiếc nuối ư? Phải. Dù ta tự nhắc mình không nên tiếc nuối cho những điều đã mất, hãy cố gắng cho những điều đang có và sẽ có. Nhưng trong hiện tại, trong tương lai đều có một phần quá khứ. Không thể sống hoàn toàn ở hiện tại và tương lai được….

Ngả người ra sau, cảm giác tê rát lại nhắc nhở ta quay về. Có khi mấy ngày tới, khi cảm giác này rời bỏ ta thì ta lại nhớ nó cho mà xem….

Dù sao cũng cám ơn nó. Cuộc đời này cũng không quá tệ. Trong cái mất lúc nào cũng có cái được. Lần này, ta đã được rất nhiều, được sự nhận thức, được thời gian, được tình yêu thương và sự quan tâm, được cả những giây phút tĩnh lặng để nhặt nhạnh những mảnh ghép của ta, được cơ hội để ngẫm xem thời gian qua ta đã sống ra sao, đã hời hợt và nhạt nhẽo như thế nào?

Ta sẽ cố gắng bù đắp…

Advertisements

Entry for June 02, 2008

Những đoạn dưới đây trích từ bài viết của PGS Chu Hảo:

Ở nước ta hiện nay có một số khá đông người được xã hội, hoặc tự mình, coi là trí thức. Nhưng “thế nào là một trí thức” thì hình như chưa bao giờ được cắt nghĩa một cách rõ ràng. Có thể đã có nhiều cá nhân trí thức, nhưng những con người đơn lẻ ấy đã quy tụ lại (chủ yếu là thông qua diễn đàn, dư luận) thành một giai tầng của xã hội như là tầng lớp trí thức chưa? Đặc điểm, tính cách của trí thức Việt Nam là gì? Vai trò và trách nhiệm của trí thức trước vận mệnh của dân tộc ta trong thời đại mới – thời đại kinh tế tri thức, thời đại hội nhập toàn cầu, là như thế nào?….

…Ai là trí thức? Đã từ lâu ở nước ta đã tồn tại một khái niệm đơn giản: Những người lao động trí óc là trí thức, chỉ cốt để phân biệt với những người lao động chân tay như công nhân và nông dân. Một quan niệm bớt đơn giản hơn một chút thì cho rằng hễ có trình độ học vấn từ cấp cao đẳng, đại học trở lên là trí thức.

Thật ra ngay từ khi từ trí thức (intellectuel), lần đầu tiên xuất hiện dưới dạng danh từ chỉ một loại công dân của Pháp thời kỳ sau Công xã Paris, cuối thế kỷ 19, đã mang một ý nghĩa khá rõ ràng: đó là những người không chỉ có học vấn hay trình độ chuyên môn cao, mà hơn hết phải là những người quan tâm và có chính kiến trước những vấn đề chính trị – xã hội nóng bỏng của thời cuộc. Cũng trong tinh thần cách mạng ấy Karl Marx đã coi trí thức là những người có đủ tri thức để quan tâm và có chính kiến riêng đối với các vấn đề của xã hội nên họ phải là những người “phê bình không nhân nhượng những gì đang hiện hữu, không nhân nhượng với nghĩa rằng họ không lùi bước trước kết luận của chính quyền hoặc trước xung đột với chính quyền, bất cứ chính quyền nào”.

Với những hiểu biết trên đây, chúng ta có thể suy ra rằng tầng lớp trí thức của xã hội có thiên chức sau: Tiếp thu và truyền bá tri thức hoặc/và văn hóa; Sáng tạo các giá trị mới của tri thức hoặc/và văn hóa; Đề xuất, phản biện một cách độc lập các chủ trương chính sách và biện pháp giải quyết các vấn đề của xã hội; Dự báo và định hướng dư luận xã hội.

Ngày nay trong cụm từ “Liên minh Công – Nông – Trí” tôi ngờ rằng chúng ta đã dùng từ “trí” để chỉ những người lao động trí óc (kỹ sư, bác sỹ, nhà văn, họa sỹ, v.v…) chứ không phải là trí thức theo cách hiểu thông thường của thế giới hiện đại. Trong số rất đông những người lao động trí óc đó chỉ có một số là trí thức thực thụ mà thôi. “Một số” này đã quy tụ lại (chủ yếu là thông qua diễn đàn, dư luận) thành một tầng lớp trí thức với đúng nghĩa của nó hay chưa vẫn còn là một vấn đề cần được thảo luận.

Đã là trí thức thì ở nước nào cũng vậy, thời đại nào cũng vậy, đều có tính cách chung là: tôn thờ lý tưởng Chân – Thiện – Mỹ; độc lập tư duy; hoài nghi lành mạnh; và tự do sáng tạo. Tuy nhiên mỗi dân tộc đều có tính cách riêng, tầng lớp trí thức của mỗi dân tộc cũng có bản sắc riêng.

Chúng ta thường nghe nói: trí thức Trung Hoa thâm thúy (thâm nho), trí thức Nhật khiêm tốn (đến khách khí), trí thức Nga sâu sắc đôn hậu, trí thức Mỹ thực dụng, trí thức Anh lạnh lùng tỉnh táo, trí thức Pháp hào hoa phong nhã v.v… Vậy trí thức Việt Nam có đặc điểm gì? Tôi đã từng nghe ông K.G. nói đến tính cách “phò chính thống”; bà P.T.H. nói đến tính cách “quan văn”, tựu chung lại là tính “thích được chính quyền sử dụng”. Có nhiều người nói là tính cách “tùy thời”, nghe có vẻ dễ chịu hơn chữ “cơ hội” hay là “hèn” mà một số bạn đồng nghiệp của chúng ta không ngại ngần khẳng định. Nguyên cớ gì mà phải “hèn”? Đã “hèn” làm sao có nhân cách? Thiếu nhân cách liệu có xứng đáng là trí thức? Nhiều ý kiến cho rằng bi kịch của giới trí thức Việt Nam chính là ở chỗ này! Nhưng như vậy có lẽ chưa được công bằng cho lắm! Vậy thực sự trí thức Việt Nam có đặc tính gì?

….Toàn cầu hóa buộc chúng ta phải hội nhập một cách ngang tầm trong mọi lĩnh vực. Trí thức Việt Nam cũng phải phấn đấu để có thể ngang tầm với tầng lớp trí thức của các nước tiên tiến khác. Điều đó thật không dễ dàng nếu chúng ta thẳng thắn và dũng cảm nhìn vào thực trạng đội ngũ trí thức nước nhà. Không ai nâng cao được vai trò của trí thức nếu giới trí thức của chúng ta không tự khẳng định được mình! Không ai san sẻ trách nhiệm với trí thức được; chỉ có trí thức mới thi hành được thiên chức của mình; vinh quang và cay đắng gắn liền với thiên chức ấy cũng chỉ dành riêng cho giới trí thức mà thôi!